Хачигт халдвар нь 4-10 дугаар сарын хооронд идэвхждэг улирлын чанартай халдварт өвчин юм. ХӨСҮТ-д гуравдугаар сарын 16-наас хойш хачигт хазуулсан гэх өгүүлэмжтэй тохиолдол ихсэх болжээ.
Монгол Улсад 43 зүйлийн хачиг байдаг бөгөөд үүнээс хачигт энцерфалит, хачигт боррелиоз, хачигт риккетсиозын хүний өвчлөл бүртгэгддэг. Хамгийн хоруу чанартай нь хачигт энцефалит аж. Иргэд хачгийн тархалттай газруудад явахдаа тод өнгийн, битүү хувцас өмсөх, өөрийн болон бусдын хувцсанд хачиг наалдсан эсэхийг шалгах. Мөн ойд өмссөн хувцсаа бүрэн солих, бага насны хүүхдийг хачигт хазуулсан эсэхийг тогтмол шалгаж байх, хачгийг салгаж авах аргыг мэддэг байх, хачиг үргээгч, дайжуулагч бодисыг зөв хэрэглэхийг зөвлөж байна.
Хачигт хазуулсан үеийн яаралтай тусламж:
- Хачгийг аль болох хурдан хугацаанд арьснаас салгаж авна.
- Хачигны толгойг хурц үзүүртэй хямсаагаар арьстай аль болох ойрхон, хачгийн толгой, хошуу хэсгээс хавчина. Болгоомжтойгоор нааш, цааш хөдөлгөн аажим суллан татаж авна.
- Шууд угз татан авахаар оролдож болохгүй
- Хачигны ам хэсэг арьсанд маш нягт бэхлэгддэг учир хачгийг тасдаж, хачигны толгойг арьсанд үлдээхээс сэргийлэх хэрэгтэй
Хачиг цус сороогүй байх үедээ нүдээр ажиглагдамгүй жижиг, хазалт нь өвдөлтгүй байдаг. Харин цус сорсон үед хэмжээ нь томорч, вандуйны дайтай болох нь бий. Хэрвээ хачигт хазуулсан тохиолдолд сэргийлэх зорилгоор эмчилгээ хийлгэх шаардлагатай тул яаралтай эмнэлэгт хандах нь зүйтэй.
Хачигт хазуулсанаас хойш 3-14 хоногийн дотор халуурах, толгой өвдөх, хачиг хазсан газарт цагираг хэлбэрийн улайлт үүсэх, үрэвсч шархлах, арьсан дээр гөвдрүүт тууралт гарах, огиулах, бөөлжих, нуруу, хүзүүний булчин хүчтэй өвдөх, эрвэгнэх, чичрэх, татах зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл яаралтай эмнэлэгт хандах шаардлагатай.
Хачигт халдварын байгалийн голомтот ойн бүсэд ажиллаж, амьдарч байгаа иргэд хачигт энцефалит өвчнөөс сэргийлэх вакцин тариулах шаардлагатай. Мөн ямаа, үхрийн түүхий сүү, цус зэргийг уухгүй байх, эдгээр амьтдын махыг сайтар болгож хэрэглэх нь халдвараас сэргийлнэ.
Сэтгэгдэл (6)