Индонезийн Анак Кракатау галт уул дэлбэрсний улмаас нийслэл Жакарта болон бусад бүс нутгийн нисэх буудлуудын үйл ажиллагааг түр зогсоож, олон зуун нислэгийг цуцалжээ. Анак Кракатау нь Ява болон Суматра арлын хоорондох Сундагийн хоолойд оршдог бөгөөд өнгөрсөн баасан гарагаас эхлэн идэвхжил нь нэмэгдсэн байна. Ням гарагийн өглөө галт уул хоёр удаа хүчтэй дэлбэрч, эхний дэлбэрэлт 30 секунд, дараагийнх нь 16 секунд үргэлжилжээ.
Дэлбэрэлтийн үеэр галт уулын үнс агаарт тархаж, зарим хэсэгт 15 мянган метр хүртэл өндөрт хүрсэн байна. Үнсний үүл Жакарта болон Суматра арлын Лампунг мужийн орчимд тархжээ. Үүний улмаас Жакартагийн гол олон улсын нисэх буудал болох Сукарно-Хатта болон Халим Перданакусума зэрэг нийт найман нисэх буудлын үйл ажиллагааг зогсоосон байна.
Индонезийн Тээврийн яамны мэдээлснээр, найман нисэх буудалд нийт 1,558 нислэг хойшлох буюу цуцлагдаж, ойролцоогоор 170 мянган зорчигчийн аялалд нөлөөлжээ. Зөвхөн Сукарно-Хатта нисэх буудалд 900 гаруй нислэгийн үйл ажиллагаа доголдсон байна. Сингапур, Куала-Лумпур, Гуанжоу, Хонконг, Доха зэрэг хотууд руу чиглэсэн олон улсын нислэгүүд мөн цуцлагдаж, хойшилсон байна. Зарим агаарын тээврийн компаниуд нислэгээ өөр нисэх буудал руу шилжүүлжээ.
Галт уулын үнс нь онгоцны хөдөлгүүрт орж, ажиллагааг доголдуулахын зэрэгцээ үзэгдэх орчныг эрс бууруулдаг тул нислэгийн аюулгүй байдалд ноцтой эрсдэл учруулдаг байна. Одоогоор хүний амь нас эрсэдсэн болон нүүлгэн шилжүүлэх шаардлага үүссэн талаар мэдээлэл гараагүй байна. Харин эрх баригчид галт уулын тогооноос дор хаяж гурван километрийн зайд зорчихгүй байхыг анхааруулжээ.
Мөн галт уулын үнс тархсантай холбоотойгоор Жакарта зэрэг зарим бүс нутагт сургуулийн үйл ажиллагааг түр зогсоож, цахим хэлбэрт шилжүүлсэн байна. Иргэдийг гадагш гарахдаа амны хаалт хэрэглэхийг зөвлөжээ. Анак Кракатаугийн дэлбэрэлт цаашид үргэлжилж болзошгүй тул Индонезийн эрх баригчид нөхцөл байдлыг тогтмол хянаж байна. Гэсэн хэдий ч одоогийн дэлбэрэлттэй холбоотойгоор цунами үүсэх шууд аюул байхгүй гэж гамшгийн байгууллага мэдээлжээ.
Анак Кракатау нь 1883 онд асар хүчтэй дэлбэрч, олон мянган хүний аминд хүрсэн Кракатау галт уулын үлдэгдэл хэсэгт 1920-иод онд далайгаас бий болсон залуу галт уул юм. 2018 онд Анак Кракатаугийн хэсэгчилсэн нуранги далайд унаснаар цунами үүсэж, Ява болон Суматра арлын эрэг орчимд 400 гаруй хүн амиа алдсан билээ.
Л.Баяр
