Жил бүрийн есдүгээр сарын 22-нд дэлхийн олон орны “Бөгжний эзэн”, “Хоббит” зохиолын шүтэн бишрэгчид Хоббитын өдрийг (Hobbit Day) тэмдэглэдэг. Энэ өдөр зүгээр нэг уран зохиолын баатруудын төрсөн өдрийг дурсах төдий биш. Харин Ж.Р.Р.Толкиены бүтээсэн ер бусын ертөнцөд түр ч болов зочилж, ном унших, найз нөхөдтэйгөө цуглах, амьдралын энгийн баяр баяслыг мэдрэх боломж юм.

Хоббитын өдөр нь Английн нэрт зохиолч Жон Рональд Руэл Толкиены “Бөгжний эзэн” (The Lord of the Rings) зохиолын гол дүрүүдийн нэг болох Бильбо Бэггинс болон түүний зээ дүү Фродо Бэггинс нарын төрсөн өдөртэй холбоотойгоор бий болжээ.

Яагаад есдүгээр сарын 22-нд тэмдэглэдэг вэ?

Толкиены зохиомол ертөнц болох Дундад ертөнцөд (Middle-earth) Бильбо, Фродо хоёр хоёулаа есдүгээр сарын 22-нд төрсөн байдаг. Бильбо 2890 онд, Фродо 2968 онд төрсөн гэж зохиолд өгүүлдэг. Бильбо Бэггинсийн 111 насны төрсөн өдрийн баяр “Бөгжний эзэн” зохиолын эхэнд гардаг. Тэрээр төрсөн өдрийн баяраа Ширийн (Shire) Хоббитон сууринд сүр дуулиантай тэмдэглэж, олон зочин урьж, баярын үеэрээ гэнэтийн шийдвэр гаргадаг. Энэ үйл явдал Фродогийн амьдралыг өөрчлөх адал явдлын эхлэл болдог.

Харин Фродо Бэггинсийн 33 насны төрсөн өдөр нь хоббитуудын хувьд насанд хүрсэнд тооцогдох чухал үйл явдал юм. Хоббитын өдрийг тэмдэглэх санаа нь Толкиены бүтээлийг судалдаг, сурталчилдаг Tolkien Society байгууллагын хүрээнд дэлгэрч, улмаар дэлхийн олон орны шүтэн бишрэгчдийн уламжлал болжээ.

Хоббитууд гэж хэн бэ?

Хоббитууд бол Толкиены зохиомол ертөнцөд амьдардаг, намхан нуруутай, хөл нь үсэрхэг, байгальд ойр амьдрах дуртай ард түмэн юм. Тэдний амьдралын хэв маяг энгийн мэт боловч хоол унд, найр наадам, нөхөрлөлд ихээхэн ач холбогдол өгдөг.

Хоббитуудын хамгийн алдартай нутаг бол Шир. Ногоон толгод, цэцэрлэг, жижигхэн байшин, дулаан уур амьсгалтай энэ нутаг нь зохиолчийн дүрсэлсэн амар тайван амьдралын бэлгэдэл болдог.

Тэдний нэг онцлог нь өдөрт олон удаа хооллох дуртай явдал. Өглөөний цай, хоёр дахь өглөөний цай, өдрийн хоол, үдээс хойших цай, оройн хоол гээд идэх цаг нь олон. Хоббитуудын тухай уншихад хоол хүнс, гэр бүл, найз нөхөд, тухтай гэр орон ямар үнэ цэнтэйг мэдрүүлдэг. Гэхдээ хоббитууд зөвхөн гэртээ сууж, хоол иддэг амьтад биш. Бильбо, Фродо нарын адал явдал тэдний дотор зориг, үнэнч зан, бусдын төлөө өөрийгөө золиослох чадвар байдгийг харуулдаг.

Хоббитын өдрийг тэмдэглэхэд заавал томоохон арга хэмжээ зохион байгуулах шаардлагагүй. Шүтэн бишрэгчид дараах байдлаар тэмдэглэдэг.

• Толкиены зохиол унших: “Хоббит” эсвэл “Бөгжний эзэн”-ий дуртай хэсгээ дахин унших.

• Хоббитын найр хийх: Найз нөхөд, гэр бүлийнхэнтэйгээ цуглан амттай хоол, цайгаар дайлах.

• Кино үзэх: “Бөгжний эзэн” болон “Хоббит” киноны нэг ангийг үзэж, Дундад ертөнцөөр аялах.

• Хоббитын хувцас өмсөх: Хоббитын хэв маягтай хувцаслаж, дүрд хувирах.

• Уран зохиолын уулзалт хийх: Толкиены бүтээл, дүрүүд, зохиолын утга санааны талаар ярилцах.

Хоббитын тухай сонирхолтой 5 баримт

• Бильбо, Фродо хоёр нэг өдөр төрсөн. Тэд есдүгээр сарын 22-нд төрсөн нь Хоббитын өдрийг сонгох үндэс болжээ.
• Бильбо 111 нас хүрсэн төрсөн өдрөө тэмдэглэдэг. Энэ баяр “Бөгжний эзэн” зохиолын үйл явдлыг эхлүүлдэг.
• Хоббитууд өдөрт олон удаа хооллодог. Тэдний хоолонд дуртай зан зохиолын хамгийн танил онцлогуудын нэг.
• “Хоббит” анх 1937 онд хэвлэгдсэн. Ж.Р.Р. Толкиены энэ бүтээл хожим “Бөгжний эзэн” цувралын ертөнцийн үндэс болсон.
• Хоббитын өдөр бол албан ёсны бүх нийтийн амралтын өдөр биш. Энэ нь уран зохиолын шүтэн бишрэгчдийн дунд дэлгэрсэн соёлын тэмдэглэлт өдөр юм.

Толкиены бүтээлүүдэд дэлхийг өөрчлөх агуу үйл явдлын төвд хаад, дайчид төдийгүй жирийн амьдралаа эрхэмлэдэг жижигхэн хоббитууд байдаг. Бильбо, Фродо нарын аялал нь зориг гэдэг заавал хүч чадлаар хэмжигддэггүй, харин айдастайгаа нүүр тулж, бусдын төлөө зөв алхам хийхэд оршдогийг харуулдаг.

Тиймээс Хоббитын өдөр бол зөвхөн зохиолын баатруудын төрсөн өдрийг тэмдэглэх өдөр биш. Мөн ном унших, хайртай хүмүүстэйгээ цагийг өнгөрүүлэх, амьдралын энгийн сайхан зүйлсийг анзаарах нэгэн боломж юм.

Есдүгээр сарын 22-нд та ч бас дуртай номоо нээж, аяга цай уун, Толкиены ертөнцөөр аялж болно. Хоббитуудын хэлдгээр, сайхан хоол, сайн найз нөхөд, тайван гэр орон байхад өдөр бүр жижигхэн баяр болж чадна.

Л.Баяр